26 Ağustos 2009 Çarşamba

Kimin Eli Kimin Cebinde

Daha önce Arsenal ve Manchester City'nin ekonomik durumlarından bahseden yazılar yazmış, Liverpool'unkinde de biraz bahsetmiştim. Premier Lig'in biraz daha detaylı bir tablosu ise İngiliz kredi derecelendirme şirketi Equifax'ın, geçen sezon sonu itibariyle, ligdeki takımların kredi notlarını hesapladığı tabloda bulunabilir.

Kredi notu kavramına yabancı olanlar için kısa bir açıklama yapmak gerekirse; bu notlar, kulüplerin muhasebe kayıtları, daha önceki borç ödemelerine olan sadakatleri, çalışma sermayelerinin boyutları, karlılık oranları gibi verilerin değerlendiği bir matrix yardımıyla hesaplanıyor. Burada amaç, piyasadaki finansman kuruluşlarına, söz konusu kulüplerin, borçlarını ödeme konusundaki güvenilirliklerini gösteren verileri sağlamak. Doğal olarak, kredi notu yüksek olan kuruluşlar, borçlarını daha rahat ödeyecek olanlarken, notları düşük olanların ise bu borçları ödemede zorlanacakları söylenebilir. Söz konusu notlar, bu kulüplerin finansman arayışına girdiklerinde ne kadar rahat borç bulabiceklerinin de direk etkileyen faktörler.

Tablodaki notların karşılık geldiği dereceler appendix kısmında bulunabilir. Buna göre A+ not almayı başaran sadece 2 premier lig kulübü olduğunu görüyoruz: Manchester United ve Arsenal. Bu iki kulübe en yakın takım ise küme düşmesine rağmen B+ not almayı başaran WBA. Onları da B- notla Blackburn Rovers takip ediyor. Büyüklerden Chelsea'nin F, Liverpool'un ise E gibi düşük notlar alması sürpriz değil. Chelsea'nin yüksek maaşlar, Liverpool'un ise isabetsiz transferlerle mali yük altında oldukları biliniyor.

Görüldüğü gibi, bu liste kimin daha zengin olduğunu gösteren bir liste değil. Daha çok kimin bütçesine uygun hareket ettiğini gösterdiği söylenebilir. Zenginler listesi için aşağıdaki 'Forbes Richest Clubs 2009' listesine bakılabilir ki, orada da Manchester United ve Arsenal'in listebaşında yer aldığını görmek mümkün.

Diyebilirsiniz ki hani Arsenal stad yapımı yüzünden büyük mali yük altında olduğu için transfer yapamıyordu. Öncelikle şunu söyleyelim ki Arsenal kredi notu listesinde transferlere para saçmadığı için yukarlarda. Yani, yapılan bütçe doğrultusunda hareket ettikleri ve mevcut kredi ödemelerine sağdık kaldıkları için kredi verecek kurumlar açısından cazip bir kulüp haline gelmiş durumdalar. Eğer bu dönemde transfere para saçıp, kredi ödemelerini aksatmış olsalardı, muhtemelen, Liverpool'un da altında bir yerlerde yer alırlardı.

Forbes'un listesinde Arsenal'in en tepelere yükselmesinin sebebi de yine Emirates Stadı. Bu stadın 700 milyon dolarlık değeri direk Arsenal kulübünün değeri hanesine yazılmış durumda. O yüzden ki kendilerinden daha fazla kar eden Bayern Münih ve Barcelona gibi kulüplerin üzerindeler. Zaten bu listedeki 2. kolona bakarsanız borç/değer oranlarının 107/100 gibi yüksek bir oranda olduğunu görebilirsiniz. Bir nevi Arsenal, gayrimenkul zengini olmuş durumda. Ama sıcak para akışında hala sıkıntıları var çünkü eldeki likitin çoğu kredi ödemelerine akmak zorunda. Mesela şu an Galatasaray'ın içerisinde bulunduğu durum da buna benzer. Galatasaray'da değerli gayrimenkullere sahip ama ödediği borçlar yüzünden sürekli bir likit sorunu yaşamakta.

Son olarak da ilk tablodaki "insolvent" olarak gösterilen kulüplere değinmek istiyorum. İnsolvent kolonunda "yes" ibaresi bulunan kulüpler, şu anda borçlarını ödeyemeyecek halde olanlar. Yani bir nevi iflasın eşiğine kadar gelmiş durumdalar. Bunların sayısının çokluğu gerçekten düşündürücü. İçlerinde Chelsea gibi normal şartlarda iflas bayrağını çekmesi gereken ama zengin sahiplerinden para akışıyla ayakta duran kulüpler de var tabi. Tüm bu kulüpleri, önümüzdeki aylarda zengin alıcı arayışına girmiş görmek sürpriz olmayacaktır. Mesela an itibariyle Portsmouth'un satışı tamamlanmak üzere. Newcastle United yaklaşık 4-5 aydır satılık.

Appendix
Notlar ve Karşılıkları
95 - 100 A+
85 - 94 A
80 - 84 A-
75 - 79 B+
70 - 74 B
65 - 69 B-
60 - 64 C+
55 - 59 C
50 - 54 C-
45 - 49 D+
40 - 44 D
35 - 39 D-
30 - 34 E+
25 - 29 E
20 – 24 E-
15 - 19 F+
5 - 14 F
0 - 4 F-

Derece Kodları
A Çok iyi
B İyi
C Vasat Üzeri
D Vasat
E Vasat altı
F Kötü

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder